Flickr

Meer dan 360 GGZ-medewerkers hadden toegang tot het medische dossier van een ex-patiënt. De Autoriteit Persoonsgegevens doet onderzoek.

Toen ze in 2019 bij GGZ-instelling Antes aanklopte voor een alcoholverslaving, raakte ze ook in conflict met de instelling. Onder meer over de beveiliging van haar dossier. Vorig jaar vroeg Wendy, die om privacyredenen niet met achternaam in de krant wil, de 'loggegevens' op van alle medewerkers, die haar dossier hadden geopend. Eerst reageerde Antes niet. Pas toen de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) om uitleg vroeg, stuurde de instelling de lijst toe.

Schokkend, zegt Wendy, terwijl ze op haar laptop door alle 363 namen scrollt van behandelaars, verpleegkundigen en begeleiders die in haar medische gegevens hebben gekeken. In therapieverslagen, psychiatrische onderzoeksrapporten, behandelplan, documenten over huiselijk geweld. Dat terwijl de meesten, van stagiaires tot de hoogste bestuurder, daar volgens haar niets te zoeken hadden.

Geen schoonheidsprijs

Patiëntendossiers bevatten bijzondere persoonsgegevens, zoals de AP ze noemt, en vereisen extra bescherming. “Alleen leden van het behandelteam mogen het dossier inzien”, zegt Martin Buijsen, hoogleraar gezondheidsrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. “De wet is daar helder over. Anderen hebben toestemming van de patiënt nodig. Toch komt het regelmatig voor dat zorgmedewerkers ongeoorloofd in dossiers kijken, maar niet in dit soort grote aantallen. Het is alsof mensen ongevraagd je huis binnenstappen."

Antes, waar zich elk jaar 15.000 patiënten melden, geeft toe dat er sprake is "ongeoorloofde toegang tot het dossier van de klaagster" en van een "inbreuk op de persoonlijke levenssfeer". Dat schrijft de instelling in het verweerschrift voor de Geschillencommissie Geestelijke Gezondheidszorg, die Wendy heeft ingeschakeld.

Uit onderzoek van Trouw blijkt dat Antes tijdens de zitting op 18 augustus verklaart dat alle zorgmedewerkers na een cursus alle medische dossiers kunnen openen, ook van patiënten met wie ze geen behandelrelatie hebben. Dat er geen "lampje gaat branden" als iemand ongeoorloofd inlogt. En dat het eigen gegevensbeheer "niet veilig is en geen schoonheidsprijs verdient".

BSN-nummers

Van kwade opzet is in het geval van Wendy echter geen sprake, meent de GGZ-instelling in het verweerschrift. De meeste inzages zijn het gevolg van een persoonsverwisseling. Zowel Wendy als haar zus waren tegelijkertijd in behandeling, ze hebben dezelfde achternaam én dezelfde voorletters.

Dat kan voor een geschillencommissie of tuchtrechter een verzachtende omstandigheid zijn", zegt Buijsen, "maar de BSN-nummers van beide patiënten verschillen en dan ben je toch de klos. Je hebt iets gedaan wat niet mag."

Uit de loggegevens, in handen van Trouw, blijkt inderdaad dat veel inzages in Wendy’s dossier zijn gedaan door behandelaren van haar zus. "Maar dat gebeurde lang niet altijd per ongeluk”, zegt de ex- patiënt. “Sommige medewerkers keken tientallen keren, en openden het ene document na het andere, ook van jaren geleden."

Om een compleet beeld te krijgen, heeft haar zus ook de loggegevens opgevraagd. Wendy: "Die moeten binnen een maand worden toegestuurd, zoals wettelijk is geregeld, maar we wachten al sinds 16 mei." Naar aanleiding van Wendy's klacht onderzoekt de Autoriteit Persoonsgegevens hoe Antes omgaat met medische gegevens.

25.000 euro

Parnassia, de overkoepelde instelling waar Antes deel van uitmaakt, ontkent dat medewerkers alle dossiers kunnen inzien en laat weten dat inzage alleen mogelijk is voor medewerkers "die direct betrokken zijn bij de behandeling of begeleiding". Al kunnen behandelaren bijvoorbeeld bij spoed wel toegang krijgen tot dossiers.

Eerder dit jaar stapte ook al een GGZ-patiënt naar de Geschillencommissie vanwege verdacht veel inzages in het medisch dossier. Daarbij ging het om 160 medewerkers van de Eindhovense instelling GGzE. In die zaak volgt binnenkort een uitspraak.

In het geval van Wendy, die 25.000 euro schadevergoeding eist, kan de uitspraak nog even op zich laten wachten. De ex-patiënt twijfelde over de onafhankelijkheid van de Geschillencommissie, en heeft een verzoek ingediend om de vier leden te wraken.