Artikelen

Een gebrek aan zingeving is niet zozeer een neveneffect van een depressie, angst of verslaving. Het ís vaak de ziekte, betoogt filosoof Derek van Zoonen. "Over existentiële dilemma's moeten therapeuten vaker het gesprek voeren."

Veelal jonge vrouwen die zichzelf ernstig beschadigen of al jaren suïcidaal zijn, kunnen in de psychiatrie te maken krijgen met het 'autonomiebevorderend beleid'. Een belangrijke behandelmethode, zeggen psychiaters, maar de kritiek en het onbegrip is groot.

Psychisch lijden vormt het hart van de psychiatrie, maar wat is het eigenlijk? Daar is in honderd jaar psychiatrie nooit goed over nagedacht, zegt psychiater Jim van Os.

Angststoornis, ADHD, borderline. De psychiatrische labels uit het handboek DSM liggen al jarenlang onder vuur. Daarom kiezen veel hulpverleners voor alternatieven. Welke zijn dat? Hoe zal de psychiatrie anno 2040 eruitzien?

Zwangere vrouwen kunnen hun psychiatrische aandoeningen overdragen op hun kind. Psychotherapie tijdens de zwangerschap moet dat voorkomen.

Voor kinderen is het verwoestend om op te groeien bij een narcistische ouder, schrijft de Britse psychotherapeut Kathleen Saxton. Het gezin wordt een gevangenis, of oorlogsgebied. 

Meestal beperkt agressie op de werkvloer zich tot schelden en bedreigen, maar soms loopt het volledig uit de hand. In 2021 wordt ouderenpsychiater Saskia Bakker in de spreekkamer neergeschoten door een patiënt. Een beveiliger overleeft de moordaanslag niet.

Waarom blijven sommige vrouwen bij hun partner na stelselmatige mishandelingen? Omdat ze een traumatisch verleden met zich meetorsen, zegt de Italiaanse psycholoog Erica Pugliese, die vrouwen hiervoor behandelt

Agressie is aan de orde van de dag op de gesloten opnameafdelingen in de GGZ. Wanneer slaat precies de vlam in de pan? Een verpleegkundige: “Met een broodmes kun je al veel schade aanrichten.”

De GGZ moet signalen en waarschuwingen van familie en naasten serieus nemen. Daarvoor strijdt psycholoog Tineke Spruijt, om anderen te besparen wat haar dochter is overkomen.

Verouderen mensen met een jeugdtrauma sneller? Welke risico's lopen jongeren anno 2026? In zijn nieuwe boek over jeugdtrauma’s werpt psychiater Christiaan Vinkers interessante vragen op. Maar is zijn definitie niet wat al te ruim?

Zingeving is booming in de geestelijke gezondheidszorg, zegt hoogleraar en psychiater Arjan Braam. Maar hoort het gesprek over existentiële levensvragen eigenlijk wel thuis in de spreekkamer?

Zagen psychiaters vijftien jaar geleden nauwelijks jongeren op de crisisdienst, nu is dat aan de orde van de dag. Dat terwijl deze psychiaters niet zijn opgeleid om kinderen te beoordelen.

Ketamine lijkt een uitkomst voor mensen met hardnekkige depressies, maar opvallend genoeg zijn er maar weinig patiënten in behandeling. Hoe zit het met de langetermijneffecten?

Meer dan 360 GGZ-medewerkers hadden toegang tot het medische dossier van een ex-patiënt. De Autoriteit Persoonsgegevens doet onderzoek.

Al vele jaren behandelt de Britse vermoeidheidsexpert Vincent Deary patiënten die mentaal uitgeput zijn. Tijdens het schrijven van zijn boek Hoe we breken stortte hij zelf in.

Minder tijd per patiënt, meer frictie onder het personeel, en sluitingen van afdelingen. De geestelijke gezondheidszorg zucht en steunt onder het gebrek aan personeel. Instelling GGZ Rivierduinen doet een boekje open.

Ondanks de strenge beroepscode blijven psychologen en psychiaters onophoudelijk diagnoses plakken op Donald Trump. "De plicht om te waarschuwen weegt zwaarder."

Niets zo doeltreffend als een behandeling met elektroshocks bij zware depressies. Toch kiezen maar weinig patiënten hiervoor. Hoe eng is zo’n behandeling? Trouw kijkt mee in het UMC Utrecht.

Kun je met een chatbot een depressie terugdringen? Wetenschappers boeken goede resultaten en zien een rol voor deze apps weggelegd in de GGZ. Maar nu nog niet.

Voor het eerst zijn de psychische problemen bij veroordeelde IS-vrouwen grondig in kaart gebracht. Menigeen kampt met een borderline persoonlijkheidsstoornis.

Geen tien therapeutische sessies maar één gesprek van een uur. Heeft dat zin, als je psychisch in de knoop zit? Ja, toont onderzoek. “Het is geen wondermiddel, maar kan wel een diep inzicht geven.”

Hij overleefde de Holocaust, werkte als psychiater in New York en Jeruzalem en werd in eigen land gelauwerd en verguisd. Herman van Praag (95) beschrijft het in zijn autobiografie. “Genocide in Gaza? Ach, geklets.”

Dat psychotherapie mensen van al hun klachten afhelpt, is een mythe. Daardoor belanden patiënten op het verkeerde spoor, betoogt behandelaar Flip-Jan van Oenen in zijn nieuwe boek Verdragen.

We moeten anders praten over psychische problemen, vindt psycholoog en hoogleraar David van den Berg. Hij wil samen met patiënten patronen opsporen en doorbreken.

Veel inwoners van Hilversum zijn eenzaam of zitten psychisch in de knoop. Wethouder Gerben van Voorden wil daarom de buurt nieuw leven inblazen.

De meeste mensen met een bipolaire stoornis blijken geen medicatie te slikken en leven zo goed mogelijk met de depressies en manieën. Hoe doet CEO Ansgar Brenninkmeijer dat?

Niet alleen bossen, meren en koralen kennen kantelpunten, maar ook de menselijke geest. Dat betoogt ecoloog Marten Scheffer in een vakblad voor psychiaters.

Ondanks alle inzet van 113 Zelfmoordpreventie schommelt het suïcidecijfer in Nederland al jaren rond de 1850. Waarom daalt dat cijfer niet?

Een nieuwe behandeling kan mensen die suïcidaal zijn, verlossen van de dagelijkse, kwellende beelden van de eigen dood. 

Patiënten opsluiten, vastbinden, en gedwongen medicatie toedienen. Met deze ‘dwang’ houden behandelaren hun eigen angsten en onmacht op afstand, betoogt psycholoog Evi Verbeke.

Een moeder trekt aan de bel over de eenzame opsluiting van haar dochter (21), die zevenenhalve maand aaneengesloten in een isoleercel heeft doorgebracht.

Wie met suïcidale gevoelens wordt opgenomen, krijgt meestal direct medicatie. Bij ggz-instelling Rivierduinen in Leiden hebben ze een andere aanpak: diep in het gevoelsleven van patiënten duiken. 

Niet de vergeetachtigheid maar hallucinaties zijn tekenend voor lewy body dementie. Anne Bannink schreef een boek over het leven met haar man, die er al vijf jaar aan lijdt.

In drie dagen tijd zijn Lindsey en haar man hun dochtertje kwijtgeraakt. Huisartsen hebben via het beeldbellen haar klachten verkeerd ingeschat, zeggen de ouders."

Een behandeling voor kinderen met autisme roept veel verontwaardiging en woede bij ouders op. Ze vergelijken het met homogenezingstherapie.

Uiterst kwetsbare cliënten werden op een Groningse zorgboerderij stelselmatig en op het sadistische af mishandeld? Waarom greep de inspectie pas maanden later in? "We kunnen voor elk telefoontje in de auto springen."

Wie overgevoelig is voor stress, staat eigenlijk altijd aan. En dat veroorzaakt een waaier aan lichamelijke en psychische ziekten. Psychiater en hoogleraar Christiaan Vinkers onderzoekt nu of je het stresssysteem kunt ‘resetten’.

Al jarenlang vliegen verzekeraars, een patiëntenvereniging en een apotheek elkaar in de haren om de vergoeding van medicatie waarmee patiënten antidepressiva kunnen afbouwen. Waar draait deze venijnige strijd precies om?

Een patiënt met psychosegevoeligheid heeft een GGZ-instelling aangeklaagd wegens discriminatie. De patiënt is een behandeling voor verslaving geweigerd.

Persoonlijkheidsstoornissen, autisme, laag IQ. Terroristen hebben meer psychische problemen dan gedacht. En ze blijken ook nog samen te hangen met de terreurdaden die ze plegen.

Een gewapende overval, een auto-ongeluk of seksueel misbruik als kind. Duurde een traumabehandeling vroeger maanden of jaren, nu beloven GGZ-instellingen dat patiënten in een paar dagen van hun nachtmerries af kunnen zijn. 

Naast het trillen en trage bewegen hebben veel patiënten met de ziekte van Parkinson last van psychische klachten als hallucinaties, apathie, angst en depressie. Neurologen hebben daar te weinig oog voor.

Traumatherapie slaat bij veel oorlogsveteranen niet aan. Daarom heeft het Sinai Centrum in Amstelveen het roer omgegooid. De veteranen logeren er drie maanden en krijgen een mix van behandelingen en trainingen. Het lijkt te werken.

Na de dood van haar zoon, die in behandeling was in de GGZ, is Marian van Unen al veertien jaar op zoek naar antwoorden. Wat is er precies gebeurd? Wie was verantwoordelijk? Dat doet ze samen met psychiater Erik Sikkens, die haar bijstaat in de strijd voor een menselijkere GGZ.

Sinds 2018 schaart 113 Zelfmoordpreventie zich achter de beweging van ‘Zero suicide’. Het ministerie en aardig wat GGZ-instellingen steunen deze nieuwe aanpak, maar tegelijk wekt die boosheid bij nabestaanden en hulpverleners.

NOS-journalist Rinke van den Brink, die veel heeft bericht over calamiteiten in de gezondheidszorg, werd zelf slachtoffer van een medische fout. Daarna stort hij volledig in. Van den Brink beschrijft het onomwonden in zijn boek Ik ben er weer.

Hoewel er in de psychiatrie weinig woorden aan vuil worden gemaakt, is de emotionele impact van suïcides op behandelaren groot. Een psychiater en een verpleegkundige blikken terug op een zelfmoord die het behandelteam diep raakte.

Traumatische rouw. Het komt vooral voor bij nabestaanden van wie een kind of partner gewelddadig om het leven is gekomen. Het begrip is afgeleid van de relatief nieuwe diagnose 'persisterende complexe rouwstoornis'. Niet iedereen is overtuigd van het nut daarvan.

De helft van de patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen heeft een verkeerde dan wel verouderde diagnose. Dat blijkt uit een wetenschappelijke studie van zorginstelling GGNet. Wat is er aan de hand met deze groep?

Sinds januari screent Amsterdam delinquenten op hersenletsel. Dit vanwege een behandeling, maar ook om de criminaliteit in de stad terug te dringen. Want de aanwijzingen dat hersenletsel en criminaliteit samenhangen, stapelen zich op.

Al zolang als de psychologie bestaat zijn wetenschappers op zoek naar de oorzaak van depressie en andere psychische stoornissen. Hoogleraar Denny Borsboom vermoedt dat er in de verkeerde hoek wordt gezocht.

Op de voorplecht prijken de succesvolle boys’, zegt psychiater Dirk De Wachter, ‘maar aan de achterkant vallen mensen in het water. Het is een probleem van de hele samenleving. 'Psychiaters moeten daarover harder aan de bel trekken.'

Al jaren telt het Limburgse grensdorp Vaals naar verhouding de meeste depressiepatiënten van alle gemeenten in Nederland. Om het tij te keren zoekt het gemeentebestuur naar originele oplossingen.

Circa 75 duizend Nederlandse patiënten met psychoses krijgen niet de zorg die ze volgens specialisten nodig hebben. Deze mensen hebben volgens de landelijke richtlijn baat bij psychotherapie. Toch krijgt driekwart van de 100 duizend psychotische patiënten die therapie niet.

Na drie jaar neemt Damiaan Denys afscheid als voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Waarin is hij geslaagd, waarin niet? Zijn opvolger is geen hoogleraar, voor het eerst in 150 jaar. Wat vindt hij daarvan?

Een trauma wordt lang niet door alle GGZ-behandelaren herkend. En als ze dat wel doen, dan geeft bijna de helft de verkeerde behandeling. Of geen behandeling, omdat de patiënt het niet zou aankunnen. Gewoon doen, luidt het devies.

Hoe vatbaar we zijn voor nepnieuws, verbaast zelfs de Amerikaanse psycholoog Elizabeth Loftus, een groot kenner van de onbetrouwbaarheid van het geheugen - die in dit licht ook #MeToo beziet.

Hij heeft een hoge pet op van psychiaters, maar wat Paul Blokhuis betreurt is dat zoveel van hen kiezen voor een zzp-bestaan en zich daarmee 'terugtrekken op een eiland'. Dat zegt de staatssecretaris in een gesprek met De Psychiater. 

De wachtlijsten, de bureaucratie en de aanhoudende kritiek van kinder- en jeugdpsychiaters. Minister Hugo de Jonge antwoordt op vragen van De Psychiater. Wordt de volwassenzorg ook overgehevend naar de gemeenten?

Patiënten met psychotische stoornissen zijn opvallend vaak slachtoffer van geweld. GGZ-instellingen experimenteren met kickbokstrainingen om hen weerbaarder te maken.

Een therapie die in de lucht blijft hangen omdat de patiënt een laag IQ heeft. In de psychiatrische spreekkamer komt het vaker voor dan menig behandelaar inziet. Nu dat besef er is, wordt er aan oplossingen gewerkt.